Waterplannen buitengebied

Gebiedsgerichte aanpak

Meer neerslag in korte tijd, de stijging van de zeespiegel en extreem droge perioden: het zijn gevolgen van de klimaatverandering waar we dagelijks mee te maken hebben. Stuk voor stuk hebben ze grote invloed op de waterhuishouding in een gebied. Samen met strengere Europese regels op het gebied van waterkwaliteit (Kaderrichtlijn water), maakt dat er veel werk aan de winkel is. We moeten onze watersystemen immers op orde hebben om klaar te zijn voor de toekomst. Het waterschap gaat daartoe gebiedsgericht te werk. Het beheersgebied is opgedeeld in tien stukken: Sint Philipsland, Maelstede-Dekker, Noord-Beveland, Schenge, Zak van Zuid-Beveland, Tholen, Walcheren, Schouwen, Duiveland en Zuid-Beveland oost.

• Waarom?
• Kader
• Hoe?
• Communicatie
• Stand van zaken
• Waterplannen per gebied 

Waarom?

In 2003 hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de provincies en de Unie van Waterschappen het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) getekend waarin zij zich verplichten uitwerking te geven aan de wateropgave. In 2008 hebben dezelfde partijen het geactualiseerde NBW-actueel ondertekend. In dit akkoord is opgenomen dat in 2015 de watersystemen zowel kwalitatief (Europese Kader Richtlijn Water) als kwantitatief (Waterbeheer 21e eeuw) op orde moeten zijn. Meer specifiek betekent dit met name dat de wateroverlast uit oppervlaktewater in 2015 is aangepakt waarmee wordt voldaan aan de (gebieds)normen. In gebieden waar een inrichtingingsopgave geldt voor wateroverlast wordt ook de inrichtingsopgave voor de KRW uiterlijk in 2015 aangepakt.

Ten behoeve van de gebiedsgerichte aanpak voert het waterschap per watersysteem een systeemanalyse uit waarbij verschillende aspecten, zoals gebiedskenmerken en wensen van verschillende partijen, integraal worden meegenomen. Deze integrale systeemanalyse betreft het buitengebied. De verkregen informatie wordt verwerkt tot een Waterplan buitengebied dat de basis vormt voor het uitvoeren van gewenste aanpassingswerken, op een zodanige wijze dat het gebied voldoet aan de huidige normen. Tevens worden de oppervlaktewateren en nieuwe streefpeilen vastgelegd in een legger respectievelijk peilbesluit.

Kader

Het kader waarbinnen het waterplan buitengebied wordt gemaakt wordt gevormd door:

• Waterbeheerplan van het waterschap
• Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW)
• Stedelijke waterplannen (nvt op buitengebied)
• GGOR (Gewenste Grond en Oppervlaktewater Regime)
• Hoogwatertoetsing
• Kader Richtlijn Water (KRW)

Hoe?

In de projecten zijn vier fasen te onderscheiden:

1. Inventarisatie gegevens
   Bij de start van het project worden kansen en knelpunten in het gebied geïnventariseerd door het uitzetten van een enquête onder agrariërs en het voeren van gesprekken met overige belanghebbenden (provincie, gemeente, natuurorganisaties en Recron). 

2. Analyse en oplossing(en)
   Het doorrekenen en analyseren van het systeemgedrag wordt uitgevoerd met een watersysteemmodel. De resultaten van de modelstudie worden vergeleken met de geïnventariseerde kansen en knelpunten uit de eerste fase waardoor inzicht wordt verkregen in de wateropgave in het gebied. Bovendien geeft het model een beeld van de risico's op inundatie (normering WB 21e eeuw). Tegelijkertijd zal met betrekking tot de gewenste streefpeilen een GGOR (Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime) worden opgesteld. Het opstellen van de GGOR is een verplichting uit het NBW en dient als noodzakelijke onderbouwing van het hierna te nemen peilbesluit. Daarnaast wordt de waterkwaliteit verder uitgediept met name met betrekking tot de KRW.

3. Besluitvorming
   Na de workshops wordt onderzocht of en in hoeverre variant(en) nog moeten worden aangepast en verder uitgewerkt. Uiteindelijk zal het bestuur van het waterschap een definitieve keuze maken uit een van de varianten.

4. Uitvoering
   Deze fase is gericht op de uitvoering van het genomen besluit. Voorbeelden van de in het plan genoemde werken zijn het aanleggen van natuurvriendelijke oevers en het aanpassen van gemalen. De basisgegevens van het watersysteem worden vastgelegd in de waterlopenlegger. Er wordt een nieuw peilbesluit vastgesteld op basis van het GGOR.

Communicatie

Het doel is om een breed door de streek gedragen Waterplan buitengebied op te stellen. Hiervoor worden de belanghebbende partijen nadrukkelijk bij het opstellen van het plan betrokken. Om het project beheersbaar te maken wordt de belanghebbende organisaties in de inventarisatiefase gevraagd (een) vertegenwoordiger(s) aan te wijzen die hen in de te organiseren workshops vertegenwoordigt. Om te komen tot een goede besluitvorming worden er per gebied twee workshops gehouden. De eerste workshop gaat over knelpunten en kansen in relatie tot de wateropgave en de tweede workshop zal in het teken staan van de mogelijke oplossingen voor de wateropgave. Enige weken voorafgaand aan beide workshops zal een voor ieder toegankelijke voorlichting worden gehouden waarbij de resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd. De vertegenwoordigers krijgen hiermee de gelegenheid om voorafgaand aan de workshop op basis van de verstrekte gegevens in de streek te komen tot bespreekpunten bij de workshops. Na de besluitvorming zal in een voor iedereen toegankelijke voorlichtingsbijeenkomst en/of nieuwsbrief het definitieve plan worden gepresenteerd.

Stand van zaken

Bij de aanduiding van de voortgang van de gebiedsgerichte aanpak wordt per deelgebied een onderverdeling gemaakt in het Waterplan buitengebied, het peilbesluit, de legger en de uitvoeringsmaatregelen. We hebben hiervan een actueel overzicht (pdf) .

Waterplannen per gebied